Υπηρεσίες Ειδικής Εκπαίδευσης

Οι μαθησιακές δυσκολίες αναφέρονται στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν ορισμένα άτομα στην κατάκτηση και την χρήση ικανοτήτων όπως η ακρόαση, η ομιλία, η ανάγνωση, η γραφή, ο συλλογισμός και η μαθηματική ικανότητα.
  
Οι αδυναμίες αυτές οφείλονται σε δυσλειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος η οποία παρακωλύει την διαδικασία της μάθησης.
  
Τα άτομα με μαθησιακές δυσκολίες έχουν κανονική νοημοσύνησυναισθηματική σταθερότητα και δεν παρουσιάζουν κάποια αισθητηριακή βλάβη (όραση, ακοή).
  
Τα άτομα αυτά μπορεί να εκδηλώνουν προβλήματα στην συμπεριφορά, την διαγωγή τους και την κοινωνικότητα τους που δεν συνιστούν όμως το βασικό αίτιο των μαθησιακών τους δυσκολιών.
  
Οι μαθησιακές δυσκολίες επίσης δεν αποτελούν συνέπεια εξωτερικών παραγόντων όπως πολιτισμικές διαφορές, ακατάλληλη ή ανεπαρκής διδασκαλία.
  
Η Νοητική Υστέρηση αναφέρεται στην γενική νοητική λειτουργία κάτω του φυσιολογικού. Τα άτομα με νοητική υστέρηση έχουν σημαντικούς περιορισμούς στην προσαρμοστική τους λειτουργία.

Αυτό σημαίνει ότι αδυνατούν να φτάσουν σε επίπεδα ανάλογα με την ηλικία τους και την πολιτισμική τους ομάδα σε αρκετούς από τους παρακάτω τομείς : μάθηση, επικοινωνία, κοινωνικές δεξιότητες, προσωπική ανεξαρτησία, ελεύθερος χρόνος αυτοεξυπηρέτηση, διαβίωση στο σπίτι, εργασία, υγεία, ασφάλεια και κοινωνική υπευθυνότητα. 

Οι διαταραχές αυτές στην συμπεριφορά προσαρμογής εκδηλώνονται κατά την εξελικτική περίοδο δηλαδή την περίοδο ανάπτυξης που ορίζεται από την σύλληψη μέχρι την ηλικία των 18 ετών. 
  
Τα προβλήματα στις ικανότητες προσαρμογής των ατόμων αυτών επομένως διαφέρουν από ηλικία σε ηλικία :

• βρεφική και νηπιακή ηλικία : προβλήματα στις αισθητηριο- κινητικές δεξιότητες, αδυναμίες στην ανάπτυξη του λόγου και της γλώσσας, ανεπαρκής αυτoεξυπηρέτηση και προβλήματα στην ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων
• σχολική και πρώιμη εφηβική ηλικία : αδυναμίες στην μάθηση και στις λογικές δεξιότητες, προβλήματα ένταξης στην ομάδα και στην ανάπτυξη διαπροσωπικών σχέσεων
• ύστερο εφηβική και ενηλικίωση : προβλήματα προσαρμοστικότητας όσο αφορά την επαγγελματική και κοινωνική υπευθυνότητα. 
 

Τ α ξ ι ν ό μ η σ η 
 Σύμφωνα με την μέτρηση της νοημοσύνης, η νοητική υστέρηση διακρίνεται σε :

Ήπια : άτομα με δείχτη νοημοσύνης (I.Q.) 52-68 που συνήθως καταφέρνουν να ενσωματωθούν στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, να εργάζονται και να ζουν κανονικά.

Μέτρια : άτομα με δείχτη νοημοσύνης (I.Q.) 36-51 που κατακτούν ως ένα σημείο τις ικανότητες αυτοεξυπηρέτησης και μπορούν να ζήσουν σε ελεγχόμενο περιβάλλον με την επίβλεψη συγγενών ή σε ειδικούς ξενώνες σε ορισμένες κοινότητες.

Σοβαρή : άτομα με δείκτη νοημοσύνης (I.Q.) 21-35 που δεν είναι πλήρως εξαρτώμενα αφού έχουν αναπτύξει ορισμένες δεξιότητες αυτοεξυπηρέτησης. Συνήθως πάσχουν από γλωσσικές και άλλες οργανικές διαταραχές.

Βαθιά : άτομα με δείκτη νοημοσύνης ( Ι.Q. ) κάτω από 20 που μπορούν να μάθουν κάποιες πολύ βασικές δεξιότητες αλλά χρειάζονται συνεχή φροντίδα και επίβλεψη . Πολύ συχνά παρουσιάζουν αισθητηριακές και άλλες οργανικές διαταραχές.
 

Οι Εδικές Μαθησιακές Διαταραχές είναι οι διαταραχές που αφορούν ειδικότερα την μάθηση και πιο συγκεκριμένα τις δυσκολίες εκείνες που αντιμετωπίζονται στην κατάκτηση και την χρήση δεξιοτήτων ανάγνωσης, γραφής, επεξεργασίας του γραπτού λόγου, συλλογισμού ή μαθηματικών ικανοτήτων .

Η δυσαναγνωσία αναφέρεται στην δυσκολία κατάκτησης της αναγνωστικής ικανότητας και χαρακτηρίζει τα άτομα εκείνα που καθυστερούν να αποκτήσουν την δεξιότητα της ανάγνωσης, συλλαβίζουν ή κομπιάζουν και δεν κατανοούν το κείμενο που διαβάζουν, χάνουν την σειρά, μπερδεύουν γράμματα, παρατονίζουν και δεν χρησιμοποιούν σημεία στίξης, και γενικά η ανάγνωση τους είναι άχρωμη χωρίς ροή και ρυθμό.

Η δυσγραφία είναι μια έντονη δυσκολία στην γραφή και χαρακτηρίζεται από κακογραμμένα και δυσανάγνωστα κείμενα, άσχημα γράμματα, απουσία στίξης και τονισμού.

Η δυσαρθμησία είναι μια διαταραχή που αφορά τις μαθηματικές ικανότητες και τα κύρια συμπτώματα της είναι οι δυσκολίες στις αριθμητικές πράξεις, στην κατανόηση και επίλυση προβλημάτων, στην προπαίδεια, στο χειρισμό γεωμετρικών σχημάτων και συμβόλων, στη σειροθέτηση αριθμών, στον προσανατολισμό στο χώρο και στην διάκριση δεξιού-αριστερού.

Η δυσλεξία έχει οργανική αιτιολογία και αναφέρεται σε έντονα προβλήματα στην κατάκτηση των δεξιοτήτων της ανάγνωσης και της ορθογραφίας παρά το φυσιολογικό νοητικό επίπεδο, την επαρκή εκπαίδευση και την κατάλληλη οικονομική και κοινωνική υποστήριξη του ατόμου.

Η δυσορθογραφία αφορά τις ασυνήθιστα επίμονες δυσκολίες στην ανάπτυξη ορθογραφημένης γραφής ενώ η δεξιότητα της ανάγνωσης αναπτύσσεται φυσιολογικά. 
 

 Χαρακτηριστικά Γνωρίσματα Των Ατόμων Με Μαθησιακές Δυσκολίες • δυσκολία στην συγκέντρωση και την προσοχή τους (κουράζονται εύκολα)

• δυσκολία στην οργάνωση και ταξινόμηση πληροφοριών

• δυσκολεύονται να αναγνωρίσουν ότι χρειάζεται για να διατελέσουν μια εργασία και συνεπώς να επιλέξουν και να εφαρμόσουν τις κατάλληλες στρατηγικές

• δεν έχουν κίνητρο για μάθηση – δυσανασχετούν με τις σχολικές εργασίες

• αδυναμία στη γλώσσα και τα μαθηματικά

• δυσκολία στην αντιγραφή από τον πίνακα

• δυσκολεύονται στην γραφή καθ’ υπαγόρευση (να ακούν και να γράφουν ταυτόχρονα-να λάβουν ένα τηλεφωνικό μήνυμα)

• ανεπαρκής γραπτή έκφραση (απλές προτάσεις, λιτό λεξιλόγιο παραλείψεις σημεία στίξης και τονισμού)

• δυσκολία στην οπτικο-ακουστική αντίληψη

• προβλήματα στην απομνημόνευση και αποθήκευση πληροφοριών

• αδυναμία στην απομνημόνευση σειροθετημένης πληροφορίας (δυσκολία στις αλληλουχίες – ημέρες, μήνες, εποχές, χρόνο κλπ.)

• ελλιπής φωνολογική επεξεργασία

• δυσκολεύονται να ακολουθήσουν περίπλοκες οδηγίες

• δεν δέχονται εύκολα κριτική

• εκδηλώνουν ανώριμη συμπεριφορά (ορισμένες φορές και ανώριμη κινητικότητα – αδέξια, ζημιάρικα παιδιά)

• έχουν προβλήματα και στην λεπτή κινητικότητα τους (κρατούν το μολύβι πολύ σφιχτά ή με λάθος τρόπο, κάνουν άσχημα γράμματα)

• απαντούν χωρίς να σκεφτούν, αυτόματα και πολλές φορές δίνουν την λάθος απάντηση

• αδυνατούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά σε καταστάσεις άγχους και έντασης

• δυσκολεύονται με τις κοινωνικές τους σχέσεις (έλλειμμα στις κοινωνικές τους δεξιότητες).